(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
10.8. అధ్యాయః 008
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics
శిబిరద్వారే కృపకృతవర్మాణౌ సంస్థాప్యాంతః ప్రవిష్టేన ద్రౌణినా ధృష్టద్యుంనాదిపాంచాలానాం ద్రౌపదేయాదీనాం చ వధః॥ 1 ॥
భయాద్వహిర్నిష్క్రాంతానాం కృపకృతవర్మక్ష్యాం వధః॥ 2 ॥
Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 10-8-0x(5275)(64271)
తథా ప్రయాతే శిబిరం ద్రోణపుత్రే మహారథే।
కచ్చిత్కృపశ్చ భోజశ్చ భయార్తౌ న వ్యవర్తతాం॥ 10-8-1(64272)
కచ్చిన్న వారితౌ క్షుద్రౌ రక్షిభిర్నోపలక్షితౌ।
అసహ్యమితి మన్వానౌ న నివృత్తౌ మహారథౌ॥ 10-8-2(64273)
కచ్చిదున్మథ్య శిబిరం హత్వా సోమకపాండవాన్।
`కృతా ప్రతిజ్ఞా సఫలా కచ్చిత్సంజయ సా నిశి'॥ 10-8-3(64274)
దుర్యోధనస్య పదవీం కచ్చిత్పరమికాం రణే।
`గత్వాతిష్ఠదసౌ ద్రౌణిః కృత్వా కర్మ సుదుష్కరం॥ 10-8-4(64275)
ధృష్టద్యుంనశిఖండిభ్యాం ద్రౌపద్యాశ్చ సుతైః కిల।
సంఛన్నా మేదినీ సుప్తైర్నిహతైః పాండుసైనికైః॥ 10-8-5(64276)
పాంచాలైర్వా వినిహతైః శయానై రుధిరోక్షితైః।
కచ్చిన్మహీతలం ఛన్నం తన్మమాచక్ష్వ సంజయ'॥ 10-8-6(64277)
[పాంచాలైర్నిహతౌ వీరౌ కచ్చిత్తు స్వపతాం క్షితౌ।
కచ్చిత్తాభ్యాం కృతం కర్మ తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥] 10-8-7(64278)
సంజయ ఉవాచ। 10-8-8x(5276)
తస్మిన్ప్రయాతే శిబిరం ద్రోణపుత్రే మహాత్మని।
కృపశ్చ కృతవర్మా చ ద్రౌణిమేవాభ్యవర్తతాం॥ 10-8-8(64279)
అశ్వత్థామా తు తౌ దృష్ట్వా యత్నవంతౌ మహారథౌ।
ప్రహృష్టః శనకై రాజన్నిదం వచనమబ్రవీత్॥ 10-8-9(64280)
యత్తౌ భవంతౌ పర్యాప్తౌ సర్వక్షత్రస్య నాశనే।
కింపునర్యోధశేషస్య ప్రసుప్తస్య విశేషతః॥ 10-8-10(64281)
అహం ప్రవేక్ష్యే శిబిరం చరిష్యామి చ కాలవత్।
యథా న కశ్చిదపి వాం జీవన్ముచ్యేత మానవః।
తథా భవద్ధ్యాం కార్యం స్యాదితి మే నిశ్చితా మతిః॥ 10-8-11(64282)
ఇత్యుక్త్వా ప్రావిశద్ద్రౌణిః పార్థానాం శిబిరం మహత్।
అద్వారేణాభ్యవస్కంద్య విహాయ భయమాత్మనః॥ 10-8-12(64283)
స ప్రవిశ్య మహాబాహురుద్దేశజ్ఞశ్చ తస్య హ।
`ద్రౌణిః పరమసంక్రుద్ధస్తేజసా ప్రజ్వలన్నివ।
తతః పర్యచరత్సర్వం సంప్రసుప్తం జనం నిశి'॥ 10-8-13(64284)
ధృష్టద్యుంనస్య నిలయం శనకైరభ్యుపాగమత్॥ 10-8-14(64285)
తే తు కృత్వా మహత్కర్మ శ్రాంతాశ్చ బలవద్రణే।
ప్రసుప్తా వై సువిశ్వస్తాః స్వసైన్యపరివారితాః॥ 10-8-15(64286)
అథ ప్రవిశ్య తద్వేశ్మ ధృష్టద్యుంనస్య భారత।
పాంచాల్యం శయనే ద్రౌణిరపశ్యత్సుప్తమంతికాత్॥ 10-8-16(64287)
క్షౌమావదాతే మహతి స్పర్ద్వ్యాస్తరణసంవృతే।
మాల్యప్రవరసంయుక్తే ధూపైశ్చూర్ణైశ్చ వాసితే॥ 10-8-17(64288)
తం శయానం మహాత్మానం విస్రబ్ధమకుతోభయం।
అపోథయత పాదేన శయనస్థం మహీపతే॥ 10-8-18(64289)
సంబుధ్య చరణస్పర్శాదుత్థాయ రణదుర్మదః।
అభ్యజానాదమేయాత్మా ద్రోణపుత్రం మహారథం॥ 10-8-19(64290)
తముత్పతంతం శయనాదశ్వత్థామా మహాబలః।
కేశేష్వాలభ్య పాణిభ్యాం నిష్పిపేష మహీతలే॥ 10-8-20(64291)
స బలాత్తేన నిష్పిష్టః సాధ్వసేన చ భారత।
అభ్యాక్రాంతశ్చ నిద్రాంధో నాశకచ్చేష్టితుం తదా॥ 10-8-21(64292)
`నిష్పిష్య తు తతో భూమౌ పాంచాల్యం ద్రౌణిరంజసా।
ధనుషో జ్యాం విముచ్యాశు క్రూరబుద్ధిరమర్షణః॥ 10-8-22(64293)
తస్య కంఠేఽథ బద్ధ్వా తాం త్వరితః క్రోధమూర్చ్ఛితః।'
ద్రౌణిః క్రూరం మనః కృత్వా పాంచాల్యమవధీత్తదా॥ 10-8-23(64294)
తమాక్రంయ పదా రాజన్కంఠే చోరసి పాదయోః।
తదంతం విస్ఫురంతం చ పశుమారమమారయత్॥ 10-8-24(64295)
`స వార్యమాణస్తరసా బలాద్బలవతా బలీ'।
తుదన్నఖైస్తు స ద్రౌణిం నాతివ్యక్తముదాహరత్॥ 10-8-25(64296)
ఆచార్యపుత్ర శస్త్రేణ జహి మాం మా చిరం కృథాః।
త్వత్కృతే సుకృతాం లోకాన్గచ్ఛేయం ద్విపదాంవర॥ 10-8-26(64297)
ఏవముక్త్వా తు వచనం విరరామ పరంతపః।
సుతః పాంచాలరాజస్య ఆక్రాంతో బలినా భృశం॥ 10-8-27(64298)
తస్యావ్యక్తాం తు తాం వచం సంశ్రుత్య ద్రౌణిరబ్రవీత్।
ఆచార్యఘాతినాం లోకా న సంతి కులపాంసన।
తస్మాచ్ఛస్త్రేణ నిధనం న త్వమర్హసి దుర్మతే॥ 10-8-28(64299)
`నృశంసేనాతివృత్తేన త్వయా మే నిహతః పితా।
తస్మాత్త్వమపి వధ్యశ్చ నృశంసేన నృశంసకృత్॥' 10-8-29(64300)
ఏవం బ్రువాణస్తం వీరం సింహో మత్తమివ ద్విపం।
మర్మస్వభ్యవధీత్క్రుద్ధః పాదఘాతైః సుదారుణైః॥ 10-8-30(64301)
తస్య వీరస్య శబ్దేన మార్యమాణస్య వేశ్మని।
అబుధ్యంత మహారాజ స్త్రియో యే చాస్య రక్షిణః॥ 10-8-31(64302)
తే దృష్ట్వా ధర్షయంతం తమతిమానుషవిక్రమం।
భూతమిత్యధ్యవస్యంతో న స్మ ప్రవ్యాహరన్భయాత్॥ 10-8-32(64303)
తం తు తేనాభ్యుపాయేన గమయిత్వా యమక్షయం।
అధ్యతిష్ఠత తేజస్వీ రథం ప్రాప్య సుదర్శనం॥ 10-8-33(64304)
స తస్య భవనాద్రాజన్నిష్క్రంయానాదయందిశః।
రథేన శిబిరం ప్రాయాజ్జిఘాంసుర్ద్విషతో బలీ॥ 10-8-34(64305)
అపక్రాంతే తతస్తస్మింద్రోణపుత్రే మహారథే।
సహితైః రక్షిభిః సర్వైః ప్రాణేదుర్యోషితస్తదా॥ 10-8-35(64306)
రాజానం నిహతం దృష్ట్వా భృశం శోకపరాయణాః।
వ్యాక్రోశన్క్షత్రియాః సర్వే ధృష్టద్యుంనస్య భారత॥ 10-8-36(64307)
తాసాం తు తేన శబ్దేన సమీపే క్షత్రియర్షభాః।
సంభ్రాంతాః సమనహ్యంత కిమేతదితి చాబ్రువన్॥ 10-8-37(64308)
స్త్రియస్తు రాజన్విత్రస్తా భారద్వాజం నిరీక్ష్య తాః।
అబ్రుందీనకంఠేన క్షిప్రమాద్రవతేతి వై॥ 10-8-38(64309)
రాక్షసో వా మనుష్యో వా నైనం జానీమ కోన్వయం।
హత్వా పాంచాలరాజానం రథమారుహ్య తిష్ఠతి॥ 10-8-39(64310)
తతస్తే యోధముఖ్యాస్తం సహసా పర్యవారయన్।
స తానాపతతః సర్వాన్రుద్రాస్త్రేణ వ్యపోథయత్॥ 10-8-40(64311)
ధృష్టద్యుంనం చ హత్వా స తాంశ్చైవాస్య పదానుగాన్।
అపశ్యచ్ఛయనే సుప్తముత్తమౌజసమంతికే॥ 10-8-41(64312)
తమప్యాక్రంయ పాదేన కంఠే చోరసి తేజసా।
తథైవ మారయామాస వినర్దంతమరిందమం॥ 10-8-42(64313)
యుధామన్యుశ్చ విక్రాంతో మత్వా తం రాక్షసం స్మ సః।
గదాముద్యంయ వేగేన హృది ద్రౌణిమతాడయత్॥ 10-8-43(64314)
`గదాప్రహారాభిహతో నాచలద్ద్రౌణిరాహవే'।
తమభిద్రుత్య వేగేన క్షితౌ చైనమపాతయత్॥ 10-8-44(64315)
విస్ఫురంతం చ పశువత్తథైవైనమమారయత్।
తథా స వీరో హత్వా తం తతోఽన్యాన్సముపాద్రవత్॥ 10-8-45(64316)
సంసుప్తానేవ రాజేంద్ర తత్ర తత్ర మహారథాన్।
పాంచాలవీరానాక్రంయ క్రుద్ధో న్యహనదంతికే।
స్ఫురతో వేపమానాంశ్చ శమితేవ పశూన్మఖే॥ 10-8-46(64317)
తతో నిస్త్రింశమాదాయ జఘానాన్యాన్పృథక్పృథక్।
భాగశో విచరన్మార్గానసియుద్వవిశారదః॥ 10-8-47(64318)
తథైవ గుల్మే సంప్రేక్ష్య శయానాన్మధ్యగౌల్మికాన్।
శ్రాంతాన్వ్యస్తాయుధాన్సర్వానసినైవ వ్యపోథయత్॥ 10-8-48(64319)
యోధానశ్వాంద్విపాంశ్చైవ ప్రాచ్ఛినత్స వరాసినా।
రుధిరోక్షితసర్వాంగః కాలసృష్ట ఇవాంతకః॥ 10-8-49(64320)
విస్ఫురద్భిశ్చ తైర్ద్రౌణిర్నిస్త్రింశస్యోద్యమేన చ।
అవక్షేపేణ చైవాసేస్త్రిధా రక్తోక్షితోఽభవత్॥ 10-8-50(64321)
తస్య లోహితరక్తస్య దీప్తఖంగస్య యుధ్యతః।
అమానుష ఇవాకారో బభౌ పరమభీషణః॥ 10-8-51(64322)
యే త్వజాగ్రంత కౌరవ్య తేఽపి శబ్దేన మోహితాః।
వీక్షమాణాస్తు తే తత్ర ద్రౌణిం దృష్ట్వా ప్రవివ్యథుః॥ 10-8-52(64323)
తద్రూపం తస్య తే దృష్ట్వా క్షత్రియాః శత్రుకర్శనం।
రాక్షసం మన్యమానాస్తం నయనాని న్యమీలయన్॥ 10-8-53(64324)
స ఘోరరూపో వ్యచరత్కాలవచ్ఛిబిరే తదా।
అపశ్యద్ద్రౌపదీపుత్రానవశిష్టాంశ్చ సోమకాన్॥ 10-8-54(64325)
తేన శబ్దేన విత్రస్తా ధనుర్హస్తా మహారథాః।
ధృష్టద్యుంనం హతం శ్రుత్వా ద్రౌపదేయా విశాంపతే।
అవాకిరఞ్శరవ్రాతైర్భారద్వాజమభీతవత్॥ 10-8-55(64326)
తతస్తేన నినాదేన సంప్రబుద్ధాః ప్రభద్రకాః।
శిలీముఖైః శిఖండీ చ ద్రోణపుత్రం సమార్దయన్॥ 10-8-56(64327)
భారద్వాజః స తాందృష్ట్వా శరవర్షాణి వర్షతః।
ననాద బలవన్నాదం జిఘాంసుస్తాన్మహారథాన్॥ 10-8-57(64328)
తతః పరమసంక్రుద్ధః పితుర్వధమనుస్మరన్।
అవరుహ్య రథోపస్థాత్త్వరమాణోఽభిదుద్రువే॥ 10-8-58(64329)
సహస్రచంద్రవిమలం గృహీత్వా చర్మ సంయుగే।
ఖంగం చ విమలం దివ్యం జాతరూపపరిష్కృతం।
ద్రౌపదేయానభిద్రుత్య ఖంగేన వ్యధమద్బలీ॥ 10-8-59(64330)
తతః స నరశార్దూలః ప్రతివింధ్యం మహాహవే।
కుక్షిదేశేఽవధీద్రాజన్స హతో న్యపతద్భువి॥ 10-8-60(64331)
ప్రాసేన విద్ధ్వా ద్రౌణిం తు సుతసోమః ప్రతాపవాన్।
పునశ్చాసిం సముద్యంయ ద్రోణపుత్రముపాద్రవత్॥ 10-8-61(64332)
సుతసోమస్య సాసిం తం బాహుం ఛిత్త్వా నరర్షభ।
పునరప్యాహనత్పార్శ్వే స భిన్నహృదయోఽపతత్॥ 10-8-62(64333)
నాకులిస్తు శతానీకో రథచక్రేణ వీర్యవాన్।
దోర్భ్యాముత్క్షిప్య వేగేన వక్షస్యేనమతాడయత్॥ 10-8-63(64334)
అతాడయచ్ఛతానీకం ముక్తచక్రం ద్విజస్తు సః।
స విహ్వలో యయౌ భూమిం తతోఽస్యాపాహరచ్ఛిరః॥ 10-8-64(64335)
శ్రుతకర్మా తు పరిఘం ఘోరం గృహ్య దురాసదం।
అతాడయత్సముద్యంయ వేగేన ద్రౌణిముత్స్మయన్॥ 10-8-65(64336)
స తు తం శ్రుతకర్మాణమాస్యే జఘ్నే వరాసినా।
స హతో న్యపతద్భూమౌ విమూర్ధా వికృతాననః॥ 10-8-66(64337)
తేన శబ్దేన వీరస్తు శ్రుతకీర్తిరబుధ్యత।
అశ్వత్థామానమాసాద్య శరవర్షైరవాకిరత్॥ 10-8-67(64338)
`శరైరాచ్ఛాదితస్తేన ద్రోణపుత్రో మహారథః।
అదృశ్యత మహారాజ శ్వావిచ్ఛలలతో యథా॥' 10-8-68(64339)
తస్యాపి శరవర్షాణి చర్మణా ప్రతివార్య సః।
సకుండలం శిరః కాయాద్వాజమానమపాహరత్॥ 10-8-69(64340)
తతో భీష్మనిహంతారం సహ సర్వైః ప్రభద్రకైః।
ఆహనత్సర్వతో వీరం నానాప్రహరణైర్బలాత్॥ 10-8-70(64341)
శిలీముఖేన చాప్యేనం భ్రువోర్మధ్యే సమార్పయత్॥ 10-8-71(64342)
స తు క్రోధసమావిష్టో ద్రోణపుత్రో మహాబలః।
శిఖండినం సమాసాద్య ద్విధా చిచ్ఛేద సోసినా॥ 10-8-72(64343)
శిఖణ్·డినం తతో హత్వా క్రోధావిష్టః పరంతపః।
ప్రభద్రకగణాన్సర్వానభిదుద్రావ వేగవాన్॥ 10-8-73(64344)
యచ్చ శిష్టం విరాటస్య బలం తు భృశమాద్రవత్।
ద్రుపదస్య చ పుత్రాణాం పౌత్రాణాం సుహృదామపి।
చకార కదనం ఘోరం దృష్ట్వా తత్ర మహాబలః॥ 10-8-74(64345)
అన్యానన్యాంశ్చ పురుషానభిసృత్యాభిసృత్య చ।
న్యకృంతదసినా ద్రౌణిరసిమార్గవిశారదః॥ 10-8-75(64346)
కాలీం రక్తాస్యనయనాం రక్తమాల్యానులేపనాం।
రక్తాంబరధరాం ఘోరాం పాశహస్తాం కుటుంబినీం॥ 10-8-76(64347)
దదృశుః కాలరాత్రిం తే స్మయమానామివ స్థితాం।
నరాశ్వకుంజరాన్పాశైర్బద్ధా ఘోరైః ప్రతస్థుషీం॥ 10-8-77(64348)
వహంతీం వివిధాన్ప్రేతాన్పాశబద్వాన్విమూర్ధజాన్।
తథైవ చ సదా రాజన్న్యస్తశస్త్రాన్మహారథాన్॥ 10-8-78(64349)
స్వప్నే సుప్తాన్నయంతీం తాం రాత్రిష్వన్యాసు మారిష।
దదృశుర్యోధముఖ్యాస్తే ఘ్నంతం ద్రౌణిం చ నిత్యదా॥ 10-8-79(64350)
యతః ప్రభృతి సంగ్రామః కురుపాండవసేనయోః।
తతః ప్రభృతి తాం కన్యామపశ్యంద్రౌణిమేవ చ॥ 10-8-80(64351)
తాంస్తు దైవహతాన్పూర్వం పశ్చాద్ద్రౌణిర్వ్యపాతయత్।
త్రాసయన్సర్వభూతాని వినదన్భైరవాన్రవాన్॥ 10-8-81(64352)
తదనుస్మృత్య తే వీరా దర్శనం పూర్వకాలికం।
ఇదం తదిత్యమన్యంత దైవేనోపనిపీడితాః॥ 10-8-82(64353)
తతస్తేన నినాదేన ప్రత్యబుధ్యంత ధన్వినః।
శిబిరే పాండవేయానాం శతశోఽథ సహస్రశః॥ 10-8-83(64354)
సోఽచ్ఛినత్కస్యచిత్పదౌ జఘనం చైవ కస్యచిత్।
కాంశ్చిద్బిభేదపార్శ్వేషు కాలసృష్ట ఇవాంతకః॥ 10-8-84(64355)
అత్యుగ్రప్రతిపిష్టైశ్చ నదద్భిశ్చ భృశోత్కటైః।
గజాశ్వమథితైశ్చాన్యైర్మహీ కీర్ణాఽభవత్ప్రభో॥ 10-8-85(64356)
క్రోశతాం కిమిదం కోఽయం కః శబ్దః కిన్ను కిం కృతం।
పాంచాలానాం తథా ద్రౌణిరంతకః సమపద్యత॥ 10-8-86(64357)
అపేతశస్త్రసన్నాహాన్సన్నద్వాన్పాండుసృంజయాన్।
ప్రాహిణోన్మృత్యులోకాయ ద్రౌణిః ప్రహరతాం వరః॥ 10-8-87(64358)
తతస్తచ్ఛస్త్రవిత్రస్తా భయాదభ్యపతన్నరాః।
నిద్రాంధా నష్టసంజ్ఞాశ్చ తత్రతత్ర నిపేతిరే॥ 10-8-88(64359)
ఊరుస్తంభగృహీతాశ్చ కశ్మలాభిహతౌజసః।
వినదంతో భృశం త్రస్తా నిరైక్షంత పరస్పరం॥ 10-8-89(64360)
తతో రథం పునర్ద్రౌణిరాస్థితో భీమదర్శనః।
ధనుష్పాణిః శరైరన్యాన్ప్రైషయద్వై యమక్షయం॥ 10-8-90(64361)
పునరుత్పతతశ్చాపి దూరాదపి నరోత్తమాన్।
శూరాన్సంపతతశ్చాన్యాన్కాలరాత్ర్యై న్యవేదయత్॥ 10-8-91(64362)
తథైవ స్యందనాగ్రేణ ప్రమథన్స వ్యరోచత।
శరవర్షైశ్చ వివిధైరవర్షచ్ఛాత్రవాంస్తతః॥ 10-8-92(64363)
పునశ్చ సువిచిత్రేణ శతచంద్రేణ చర్మణా।
తేన చాకాశవర్ణేన తథాచరత సోఽసినా॥ 10-8-93(64364)
తథా స శిబిరం తేషాం ద్రౌణిరాహవదుర్మదః।
వ్యక్షోభయత రాజేంద్ర మహాహ్దమివ ద్విపః॥ 10-8-94(64365)
ఉత్పేతుస్తేన శబ్దేన యోధా రాజన్విచేతసః।
నిద్రార్తాశ్చ భయార్తాశ్చ వ్యధావంత తతస్తతః॥ 10-8-95(64366)
విస్వరం చుక్రుశుశ్చాన్యే బహ్వబద్వం తథాఽవదన్।
న చ స్మ ప్రత్యపద్యంత శస్త్రాణి వసనాని చ॥ 10-8-96(64367)
విముక్తకేశాశ్చాప్యన్యే నాభ్యజానన్పరస్పరం।
ఉత్పతంతోఽపతఞ్శ్రాంతాః కేచిత్తత్రాభ్రమంస్తదా।
పురీషమసృజన్కేచిత్కేచిన్మూత్రం ప్రసుస్రువుః॥ 10-8-97(64368)
బంధనాని చ రాజేంద్ర సంఛిద్య తురగా ద్విపాః।
సమం పర్యపతంశ్చాన్యే కుర్వంతో మహదాకులం॥ 10-8-98(64369)
తత్ర కేచిన్నరా భీతా వ్యలీయంత మహీతలే।
తథైవ తాన్నిపతితానపింషన్గజవాజినః॥ 10-8-99(64370)
తస్మింస్తథా వర్తమానే రక్షాంసి పురుషర్షభ।
హృష్టాని వ్యనదన్నుచ్చైర్ముదా యుక్తాని సత్తమ॥ 10-8-100(64371)
స శబ్దః ప్రేరితో రాజన్భూతసంఘైర్ముదా యుతైః।
అపూరయద్దిశః సర్వా దివం చాతిమహాన్స్వనః॥ 10-8-101(64372)
తేషామార్తరవం శ్రుత్వా విత్రస్తా గజవాజినః।
ముక్తాః పర్యపతన్రాజన్మృద్గంతః శిబిరే జనం॥ 10-8-102(64373)
తైస్తత్ర పరిధావద్భిశ్చరణోదీరితం రజః।
అకరోచ్ఛిబిరే తేషాం రజన్యాం ద్విగుణం తమః॥ 10-8-103(64374)
తస్మింస్తమసి సంజాతే ప్రమూఢాః సర్వతో జనాః।
నాజానన్పితరః పుత్రాన్భ్రాతౄన్భ్రాతర ఏవ చ॥ 10-8-104(64375)
గజో రాజానతిక్రంయ నిర్మనుష్యా హయా హయాన్।
అతాడయంస్తథాఽభంజంస్తథాఽమృద్గంశ్చ భారత॥ 10-8-105(64376)
తే భగ్నాః ప్రపతంతి స్మ మృద్రంతశ్చ పరస్పరం।
న్యపాతయంస్తథా చాన్యాన్పాతయిత్వా తదాఽపిషన్॥ 10-8-106(64377)
విచేతసః సనిద్రాశ్చ తమసా చావృతా నరాః।
జఘ్రుః స్వానేవ తత్రాథ కాలేనైవ ప్రచోదితాః॥ 10-8-107(64378)
త్యక్త్వాద్వారాణి చ ద్వాస్థాస్తథాగుల్మానిగౌల్మికాః।
ప్రాద్రవంత యథాశక్తి కాందిశీకా విచేతసః॥ 10-8-108(64379)
విప్రనష్టాశ్చ తేఽన్యోన్యం నాజానంతస్తథా విభో।
క్రోశంతస్తాత పుత్రేతి దైవోపహతచేతసః॥ 10-8-109(64380)
పలాయతాం దిశస్తేషాం స్వానప్యుత్సృజ్య బాంధవాన్।
గోత్రనామభిరన్యోన్యమాక్రందంత తతో జనాః॥ 10-8-110(64381)
హాహాకారం చ కుర్వాణాః పృథివ్యాం శేరతే పరే।
తాన్బుద్ధా రణమధ్యేఽసౌ ద్రోణపుత్రో వ్యపోథయత్॥ 10-8-111(64382)
తత్రాపరే వధ్యమానా ముహుర్మహురచేతసః।
శిబిరాన్నిష్పతంతి స్మ క్షత్రియా భయపీడితాః॥ 10-8-112(64383)
తాంస్తు నిష్పతితాంస్త్రస్తాఞ్శిబిరాజ్జీవితైషిణః।
కృతవర్మా కృపశ్చైవ ద్వారదేశే నిజఘ్నతుః॥ 10-8-113(64384)
విసస్తయంత్రకవచాన్ముక్తకేశాన్కృతాంజలీన్।
వేపమానాన్క్షితౌ భీతాంత్రైవ కాంశ్చిదముచ్యతాం॥ 10-8-114(64385)
నాముచ్యత తయోః కశ్చిన్నిష్క్రాంతః శిబిరాద్బహిః॥
కృపశ్చైవ మహారాజ హార్దిక్యశ్చైవ దుర్మతిః। 10-8-115(64386)
భూయశ్చైవ చికీర్షంతౌ ద్రౌణపుత్రస్య తౌ ప్రియం।
త్రిషు దేశేషు దదతుః శిబిరస్య హుతాశనం॥ 10-8-116(64387)
తతః ప్రకాశే శిబిరే ఖంగేన పితృనందనః।
అశ్వత్థామా మహారాజ వ్యచరత్కృతహస్తవత్॥ 10-8-117(64388)
కాంశ్చిదాపతతో వీరానపరాంశ్చైవ ధావతః।
వ్యయోజయత ఖంగేన ప్రాణైర్ద్విజవరోత్తమః॥ 10-8-118(64389)
కాంశ్చిద్యోధాన్స ఖంగేన మధ్యే సంఛిద్య వీర్యవాన్।
అశాతయద్ద్రోణపుత్రః సంరబ్ధస్తిలకాండవత్॥ 10-8-119(64390)
నినదద్భిర్భృశాయస్తైర్నరాశ్వద్విరదోత్తమైః।
పతితైరభవత్కీర్ణా మేదినీ భరతర్షభ॥ 10-8-120(64391)
మానుషాణాం సహస్రేషు హతేషు పతితేషు చ।
ఉదతిష్ఠన్కబంధాని బహూన్యుత్థాయ చాపతన్॥ 10-8-121(64392)
సాయుధాన్సాంగదాన్బాహూన్విచకర్త శిరాంసి చ।
హస్తిహస్తోపమానూరూన్హస్తాన్పాదాంశ్చ భారత॥ 10-8-122(64393)
పృష్ఠచ్ఛిన్నాన్పార్శ్వచ్ఛిన్నాఞ్శిరశ్ఛిన్నాంస్తథాపరాన్।
స మహాత్మాకరోద్ద్రౌణిః కాంశ్చిచ్చాపి పరాఙ్ముఖాన్॥ 10-8-123(64394)
మధ్యదేశే నరానన్యాంశ్చిచ్ఛేదాన్యాంశ్చ కర్ణతః।
అంసదేశే నిహత్యాన్యాన్కాయే ప్రావేశయచ్ఛిరః॥ 10-8-124(64395)
ఏవం హి బహుభిః శస్త్రైర్ఘ్నతోఽపి బలవత్తరాన్।
తమసా రజనీ ఘోరా బభౌ దారుణదర్శనా॥ 10-8-125(64396)
కించిత్ప్రాణైశ్చ పురుషైర్హతైశ్చాన్యైః సహస్రశః।
బహునా చ గజాశ్వేన భూతభూద్భీమదర్శనా॥ 10-8-126(64397)
యక్షరక్షఃసమాకీర్ణే రథాశ్వద్విపదారుణే।
క్రుద్ధేన ద్రోణపుత్రేణ సంఛిన్నాః ప్రాపతన్భువి।
భ్రాతౄనన్యే పితౄనన్యే పుత్రానన్యే విచుక్రుశుః॥ 10-8-127(64398)
కేచిదూచుర్న తత్క్రుద్ధైర్ధార్తరాష్ట్రైః కృతం రణే।
యత్కృతం నః ప్రసుప్తానాం రక్షోభిః క్రూగ్కర్మభిః।
అసాన్నిధ్యాద్వి పార్థానామిదం వః కదనం కృతం॥ 10-8-128(64399)
న చాసురైర్న గంధర్వైర్న యక్షైర్న చ రాక్షసైః।
శక్యో విజేతుం కౌంతేయో నేతా యస్య జనార్దనః।
బ్రహ్మణ్యః మత్యవాగ్దాంతః సర్వభూతానుకంపకః॥ 10-8-129(64400)
న చ సుప్తం ప్రమత్తం వా న్యస్తశస్త్రం కృతాంజలిం।
ధావంతం ముక్తకేశం వా హంతి పార్థో ధనంజయః॥ 10-8-130(64401)
తదిదం నః కృతం ఘోరం రక్షోభిః క్రూరకర్మభిః।
ఇతి లాలప్యమానాః స్మ శేరతే బహవో జనాః॥ 10-8-131(64402)
స్తనతాం చ మనుష్యాణామపరేషాం చ కూజతాం।
తతో ముహూర్తాత్ప్రాశాంయత్స శబ్దస్తుములో మహాన్॥ 10-8-132(64403)
శోణితవ్యతిషిక్తాయాం వసుధాయాం చ భూమిప।
తద్రజస్తుములం ఘోరం క్షణేనాంతరధీయత॥ 10-8-133(64404)
స చేష్టమానానుద్విగ్నాన్నిరుత్సాహాన్సహస్రశః।
న్యపాతయన్నరాన్క్రుద్వః పశూన్పశుపతిర్యథా॥ 10-8-134(64405)
అన్యోన్యం సంపరిష్వజ్య శయానాంజీవతోఽపరాన్।
సంలీనాన్యుధ్యమానాంశ్చ సర్వాంద్రౌణిరపోథయత్॥ 10-8-135(64406)
బ్రహ్మమానా హుతాశేన వధ్యమానాశ్చ తేన తే।
పరస్పరం తదా యోధాననయద్యమసాదనం॥ 10-8-136(64407)
తస్యా రజన్యాస్త్వర్ధేన పాండవానాం మహద్బలం।
గమయామాస రాజేంద్ర ద్రౌణిర్యమనివేశనం॥ 10-8-137(64408)
నిశాచరాణాం సత్వానాం రాత్రిః సా హర్షవర్ధినీ।
ఆసీన్నరగజాశ్వానాం రౌద్రీ క్షయకరీ భృశం॥ 10-8-138(64409)
తత్రాదృశ్యంత రక్షాంసి పిశాచాశ్చ పృథగ్విధాః।
ఖాదంతో నరమాంసాని పిబంతః శోణితాని చ॥ 10-8-139(64410)
కరాలాః పింగలా రౌద్రాః శైలదంతా రజస్వలాః।
జటిలా భీమవక్త్రాశ్చ పంచపాదా మహోదరాః॥ 10-8-140(64411)
పంచాదంగులయో రూక్షా విరూపా భైరవస్వనాః।
గజాననాశ్చ హస్వాశ్చ నీలవర్ణా బిభీషణాః॥ 10-8-141(64412)
సపుత్రదారాః సుక్రూరాః సుదుర్దర్శాః సునిర్ఘృణాః।
వివిధాని చ రూపాణి తత్రాదృశ్యంత రక్షసాం॥ 10-8-142(64413)
పీత్వా చ శోణితం హృష్టాః ప్రానృత్యన్గణశోఽపరే।
ఇదం పరమిదం మేధ్యమిదం స్వాద్వితి చాబ్రువన్॥ 10-8-143(64414)
మేదోమజ్జాస్థిరక్తానాం మాంసానాం చ భృశాశితాః।
పరే మాంసాని ఖాదంతః క్రవ్యాదా మాంసజీవినః॥ 10-8-144(64415)
వసాశ్చైవాపరే పీత్వా పర్యధావన్వికుక్షికాః।
నానావక్త్రాస్తథా రౌద్రాః క్రవ్యాదాః పిశితాశనాః॥ 10-8-145(64416)
అయుతాని చ తత్రాసన్ప్రయుతాన్యర్బుదాని చ।
రక్షసాం ఘోరరూపాణాం మహతాం క్రురకర్మణాం॥ 10-8-146(64417)
ముదితానాం వితృప్తానాం తస్మిన్మహతి వైశసే।
సమేతాని బహూన్యాసన్భూతాని చ జనాధిప। 10-8-147(64418)
ఏవంవిధా హి సా రాత్రిః సోమకానాం జనక్షయే।
ప్రసుప్తానాం ప్రమత్తానామాసీత్సుభృశదారుణా॥ 10-8-148(64419)
అసంశయం హి కాలస్య పర్యాయో దురతిక్రమః।
తాదృశా నిహతా యత్ర కృత్వాఽస్మాకం జనక్షయం॥ 10-8-149(64420)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 10-8-150x(5277)
ప్రాగేవ సుమహత్కర్మ ద్రౌణిరేతన్మహారథః।
నాకరోదీదృశం కస్మాన్మత్పుత్రవిజయే ధృతః॥ 10-8-150(64421)
అథ కస్మాద్వతే క్షత్రే కర్మేదం కృతవానసౌ।
ద్రోణపుత్రో మహాత్మా స తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 10-8-151(64422)
సంజయ ఉవాచ। 10-8-152x(5278)
తేషాం నూనం భయాన్నాసౌ కృతవాన్కురునందన।
అసాన్నిధ్యాద్ధి పార్థానాం కేశవస్య చ ధీమతః।
సాత్యకేశ్చాపి కర్మేదం ద్రోమపుత్రేణ సాధితం॥ 10-8-152(64423)
కో హి తేషాం సమక్షం తాన్హన్యాదపి మరుత్పతిః।
ఏతదీదృశకం వృత్తం రాజన్సుప్తజనే విభో॥ 10-8-153(64424)
తతో జనక్షయం కృత్వా పాండవానాం మహాత్యయం।
ప్రత్యూషకాలే శిబిరాత్ప్రతిగంతుమియేష సః॥ 10-8-154(64425)
నృశోణితావసిక్తస్య ద్రౌణేరాసీదసిత్సరుః।
పాణినా సహ సంశ్లిష్ట ఏకీభూత ఇవ ప్రభో॥ 10-8-155(64426)
స నిఃశేషానరీన్కృత్వా విరరామ నిశాక్షయే।
యుగాంతే సర్వభూతాని భస్మ కృత్వేవ పావకః॥ 10-8-156(64427)
యథాప్రతిజ్ఞం తత్కర్మ కృత్వా ద్రౌణాయనిః ప్రభో।
దుర్గమాం పదవీం గచ్ఛన్పితురాసీద్గతజ్వరః॥ 10-8-157(64428)
యథైవ సంసుప్తజనే శిబిరే ప్రావిశన్నిశి।
తథైవ హత్వా నిఃశబ్దో నిశ్చక్రామ నరర్షభః॥ 10-8-158(64429)
నిష్క్రంయ శిబిరాత్తస్మాత్తాభ్యాం సంగంయ వీర్యవాన్।
ఆచఖ్యౌ కర్మ తత్సర్వం హృష్టః సంహర్షయన్విభో॥ 10-8-159(64430)
తావథాచఖ్యతుస్తస్మై ప్రియం ప్రియకరౌ తదా।
పాంచాలాన్సృంజయాంశ్చైవ వినికృత్తాన్సహస్రశః॥ 10-8-160(64431)
ప్రీత్యా చోచ్చైరుద్రక్రోశంస్తథైవాస్ఫోటయంస్తలాన్।
దిష్ట్యాదిష్ట్యేతి చాన్యోన్యం సమేత్యోచుర్మహారథాః॥ 10-8-161(64432)
పర్యష్వజత్తతో ద్రౌణిస్తాభ్యాం సంప్రతినందితః।
ఇదం హర్షాత్తు సుమహదాదదే వాక్యముత్తమం॥ 10-8-162(64433)
పాంచాలా నిహతాః సర్వే ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వశః।
సోమకా మత్స్యశేషాశ్చ సర్వే వినిహతా మయా॥ 10-8-163(64434)
ఇదానీం కృతకృత్యాః స్మ యామ తత్రైవ మా చిరం।
యది జీవతి నో రాజా తస్మై శంసామహే ప్రియం॥ ॥ 10-8-164(64435)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సౌప్తికపర్వణి అష్టమోఽధ్యాయః॥ 8 ॥

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes
10-8-7 పాంచాలైః పూర్వం నిహతౌ సంతౌ స్వపతాం కచ్చిత్ కోపాత్ స్వపతాం పాంచాలానాం కర్మ వధాఖ్యం తాభ్యాం కచ్చిత్కృతమితి సంబంధః॥
10-8-8 శిబిరద్వార్యతిష్ఠతామితి ఝ.పాఠః॥
10-8-11 వాం యువాం ప్రాప్యేతి శేషః॥
10-8-13 ఉద్దేశజ్ఞః ధృష్టద్యుంనస్థలజ్ఞః॥
10-8-30 పాదాష్ఠీలైరితి ఝ.పాఠః। తత్ర పాదాష్ఠీలైః పాదగ్రంథిభిః। పార్ష్ణిఘాతైరిత్యర్థః॥
10-8-50 తైశ్ఛిన్నగాత్రైర్విస్ఫురద్భిస్తేషాం శరీరాదుచ్చలద్భీ రక్తబిందుభిరిత్యర్థః॥
10-8-87 పాండుసృంజయాన్ పాణ్·డవసంబంధినః సృంజయాన్।
పాండోర్గోత్రాపత్యాని సృంజయాశ్చ తాన్వా॥
10-8-105 అభంజన్ గాత్రాణ్యనమయన్।
అమృద్రన్ పరస్పరం మర్దితవంతః॥
10-8-106 అపిషన్ అపింషన్॥
10-8-144 భృశాశితాః భృశం సంంతర్పితాః॥
10-8-145 వికుక్షికాః విపులకుక్షయః॥
10-8-8 అష్టమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.